Beter toezicht op de mensenrechten in de EU
25 oktober 2002


Op 16 oktober is in Brussel het splinternieuwe netwerk van mensenrechtendeskundigen geďnstalleerd. Dit netwerk heeft tot taak jaarlijks een overzicht samen te stellen over hoe het met de naleving van de mensenrechten binnen de EU zelf is gesteld. Het netwerk staat onder leiding van de Belgische professor De Schutter en bestaat uit een deskundige per lidstaat; de meesten zijn onderzoeker aan een universiteit of hebben een beroep als advocaat o.i.d. De bedoeling is dat dergelijke rapportages voorzien in de behoefte van zowel de Europese Commissie als het Europees Parlement aan het verzamelen en analyseren van gegevens voor alle EU-landen op een meer systematische en professionele manier. 
Tot nu toe heeft het Europees Parlement de situatie van de mensenrechten binnen de EU eigenlijk nogal hap-snap benaderd; de jaarlijke rapporten van het EP waren heel verschillend van aard, al naar gelang de persoonlijke voorkeur van degene die toevallig rapporteur was. Vorig jaar is er voor het eerst gekozen om het EU-Handvest van de Grondrechten tot uitgangspunt te nemen en is er op mijn voorstel besloten dat er een dergelijk netwerk zou moeten worden geformeerd om de feiten helder op een rij te krijgen en vanuit een onafhankelijke professionele invalshoek te analyseren. Vervolgens heeft het Parlement ook in de EU-begroting daar ruimte voor geschapen. 
In de tussentijd hebben de EP-rapporteurs dat nog zo goed en zo kwaad als dat gaat zelf moeten doen. Dit jaar was dat mijn beurt. In een eerdere editie van de nieuwsbrief hebben we al daarover bericht (Nieuwsbrief PvdA-Eurodelegatie, oktober 2002). Wat mijn rapport betreft komt dit netwerk dus te laat. Maar goed, daarom niet getreurd. Het voornaamste is dat er een belangrijke stap is gezet om het 'monitoren' van de mensenrechten een steviger basis te geven en het daarmee voor het EP mogelijk te maken zich in deze op de eigenlijke politieke taken te concentreren. Ik vind namelijk dat je als EP-rapporteur over de mensenrechten niet al je energie zou moeten steken in napluizen en ordenen van de gegevens, maar dat je de Commissie en de Raad op dit terrein kritisch moet volgen. Het netwerk en het Parlement hebben dus ieder hun eigen taak. 
Het netwerk is van plan om behalve een algemeen overzichtsrapport ook een speciaal themarapport het licht te doen zien over de verhouding tussen de strijd tegen het terrorisme en de bescherming van bepaalde vrijheidsrechten. In mijn rapport heb ik daarover ook al het een en ander opgemerkt, maar omdat mijn rapport zich volgens het mandaat moest beperken tot het jaar 2001 kon ik niet alle nieuwe ontwikkelingen meenemen.  
Het succes heeft - zoals bekend - altijd vele vaders en moeders, maar van deze boreling durf ik wel het moederschap te claimen.  
Wie meer wil weten over het netwerk kan terecht bij Valérie Verbruggen, assistant coordinator Network, Tel. + 32 10 47 8534 

terug